Ngày 23/6, UBND tỉnh Điện Biên ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND về việc cấp phép thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp sử dụng phương tiện bay không người lái (UAV) trên địa bàn tỉnh.

Đây được xem là bước đi tiên phong nhằm khai thác tiềm năng của kinh tế không gian tầm thấp, tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện cơ chế, chính sách cho lĩnh vực mới này.

Theo Quyết định, Sở KH&CN Điện Biên chủ trì, phối hợp với các Sở, ban, ngành tỉnh và các đơn vị liên quan tổ chức triển khai, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện Đề án trên địa bản tỉnh. Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) là đơn vị chủ trì tổ chức triển khai và vận hành thử nghiệm; Tập đoàn FPT cùng với các đơn vị sản xuất UAV khác tham gia phụ trách kỹ thuật, cung cấp giải pháp công nghệ, thiết bị UAV và hệ thống phần mềm điều khiển bay.

Cùng tham gia còn có các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng UAV và các tổ chức, hợp tác xã, doanh nghiệp, người dân trên địa bàn tỉnh Điện Biên với vai trò là đơn vị ứng dụng, thụ hưởng và phối hợp đánh giá hiệu quả mô hình.

Chương trình thử nghiệm được triển khai từ khi Quyết định có hiệu lực đến hết ngày 31/5/2027, tập trung vào bốn lĩnh vực gồm nông nghiệp, logistics, y tế và đo đạc bản đồ số.

Các hoạt động thử nghiệm bao gồm vận chuyển nông sản, vật tư nông nghiệp, thuốc men, vật tư y tế, mẫu xét nghiệm và hàng hóa thiết yếu; hỗ trợ gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, giám sát sinh trưởng cây trồng và phát hiện sâu bệnh; khảo sát địa hình, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số (DEM).

Điện Biên đặt mục tiêu triển khai khoảng 6.000 chuyến bay UAV trong thời gian thử nghiệm, phấn đấu tỷ lệ chuyến bay an toàn đạt trên 99%. Đồng thời, tỉnh sẽ từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý hoạt động bay, giám sát chuyến bay, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số trong phạm vi thử nghiệm.

Hoạt động sandbox được triển khai tại một số khu vực sản xuất nông nghiệp và y tế trọng điểm của tỉnh. Trong lĩnh vực nông nghiệp, các địa điểm thử nghiệm bao gồm vùng trồng chè tại xã Sính Phình, vùng cà phê ở Mường Ảng, vùng mắc ca tại Tuần Giáo và khu vực canh tác lúa ở Thanh Nưa. 

Trong lĩnh vực y tế, tỉnh sẽ thiết lập mạng lưới vận chuyển khẩn cấp bằng UAV kết nối Trung tâm Y tế Mường Ảng với các trạm y tế xã Nà Tấu và các điểm trạm y tế Mường Đăng, Ngối Cáy, Ảng Tở để vận chuyển thuốc, vật tư y tế và mẫu bệnh phẩm, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.

Theo Quyết định, mọi hoạt động bay trong phạm vi thử nghiệm phải được đăng ký, thẩm định và chấp thuận theo quy định hiện hành; bảo đảm tuân thủ các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, quản lý vùng trời, an toàn bay, quản lý tần số vô tuyến điện, an toàn thông tin và trật tự an toàn xã hội. Giai đoạn đầu, việc cấp phép bay được đề xuất thực hiện theo từng tháng để đánh giá, rút kinh nghiệm trước khi xem xét mở rộng trong các giai đoạn tiếp theo.

Trước đó, Điện Biên được Bộ Khoa học và Công nghệ lựa chọn triển khai Đề án thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV).

Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương, kinh tế tầm thấp là lĩnh vực mới, có tính liên ngành cao và còn nhiều dư địa phát triển. Việc lựa chọn Điện Biên để xây dựng đề án không chỉ xuất phát từ đặc thù của một địa phương miền núi, địa hình chia cắt, mà còn hướng tới hình thành mô hình tham chiếu để các địa phương khác nghiên cứu, triển khai trong thời gian tới.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết, công nghệ UAV đã được ứng dụng tại nhiều nơi, vì vậy trọng tâm của đề án không chỉ là thử nghiệm công nghệ mà quan trọng hơn là xây dựng mô hình ứng dụng cụ thể, đánh giá hiệu quả khi tích hợp UAV vào các hoạt động kinh tế, sản xuất và đời sống.

Việc triển khai mô hình sandbox phát triển kinh tế tầm thấp bằng UAV tại Điện Biên được kỳ vọng sẽ tạo ra những dữ liệu, kinh nghiệm thực tiễn về hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng tổ chức vận hành, quản lý rủi ro; qua đó làm cơ sở đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, thúc đẩy phát triển không gian kinh tế tầm thấp tại Việt Nam trong thời gian tới.