Sinh thiết lỏng có thể dự đoán khả năng đáp ứng với liệu pháp miễn dịch trong điều trị ung thư vú
Liệu pháp miễn dịch đã
trở thành phác đồ chuẩn trong việc điều trị ung thư vú giai đoạn đầu,
nguy cơ cao, song lại có tỷ lệ thành công hạn chế trong việc làm teo nhỏ
khối u. Việc tìm ra các dấu ấn sinh học (biomarkers) mới có khả năng
cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân đang là một nhu cầu cấp thiết.
Mới đây, một nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trung tâm Ung thư
Vanderbilt-Ingram dẫn đầu đã phát hiện ra rằng việc lấy mẫu máu lặp lại
nhiều lần - về bản chất là một dạng sinh thiết lỏng (liquid biopsy) - có
thể đánh giá và dự đoán quá trình đáp ứng miễn dịch chống khối u đối
với liệu pháp điều trị.
Phương
pháp thay thế ít xâm lấn và tiết kiệm chi phí hơn so với sinh thiết mô
này mang lại "một công cụ dễ tiếp cận để cá thể hóa các chiến lược điều
trị ung thư vú", các nhà nghiên cứu báo cáo trên tạp chí Science Translational Medicine.
Nhóm
nghiên cứu đã tiến hành giải trình tự RNA trên 546 mẫu máu ngoại vi từ
160 bệnh nhân mắc ung thư vú giai đoạn 2 hoặc 3, có nguy cơ cao và âm
tính với thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì ở người 2 (HER2), trong quá
trình họ được điều trị bằng hóa trị đơn thuần hoặc hóa trị kết hợp với
liệu pháp miễn dịch.
Tiến
sĩ, Dược sĩ Justin Balko, giáo sư Y khoa và Bệnh học, Vi sinh và Miễn
dịch học tại Vanderbilt Health, đồng thời là tác giả liên hệ của bài
báo, đã ghi nhận đóng góp của các đồng tác giả — những điều tra viên từ
thử nghiệm lâm sàng I-SPY2 trên toàn quốc — những người đã cung cấp mẫu
máu cùng với nhiều đóng góp quan trọng khác cho nghiên cứu.
Đồng
tác giả Laura Esserman, Bác sĩ y khoa, Thạc sĩ quản trị kinh doanh,
Giám đốc Trung tâm Chăm sóc Vú tại Đại học California, San Francisco, là
điều tra viên chính của thử nghiệm I-SPY2. Thử nghiệm này đang đánh giá
các chiến lược điều trị mới cho các phân nhóm ung thư vú dựa trên các
đặc điểm phân tử (bộ nhận diện dấu ấn sinh học) của chúng. Vanderbilt
Health là một trong 42 cơ sở y tế tham gia tiến hành thử nghiệm này.
Xét
nghiệm DNA tự do trong máu (Cell-free DNA testing), một hình thức sinh
thiết lỏng khác, hiện đang được sử dụng thường quy trên lâm sàng để phát
hiện, chẩn đoán và theo dõi hiệu quả điều trị của nhiều loại bệnh lý ác
tính.
Tiến sĩ Balko
và các cộng sự đã lấy mẫu hệ phiên mã (transcriptome) – quá trình phiên
mã của các gen liên quan đến sự tăng sinh dòng (clonal expansion) và sự
kích hoạt của các tế bào miễn dịch chống khối u được gọi là tế bào T.
Họ phát hiện ra rằng hệ phiên mã này có thể dự đoán được khả năng đáp
ứng của bệnh nhân với loại thuốc miễn dịch pembrolizumab.
Mặc
dù cần được kiểm chứng thêm, phương pháp sinh thiết lỏng mới này mang
tiềm năng "định hướng cho việc ra quyết định trong liệu pháp miễn dịch,
điều chỉnh phác đồ điều trị và thúc đẩy nền ung thư học chính xác
(precision oncology), không chỉ đối với (ung thư vú) mà còn có thể ứng
dụng trên các khối u đặc khác," các nhà nghiên cứu kết luận.